Huiszwaluw, Edward Donovan. Photo credit: Internet Archive Book Images via Visual hunt / No known copyright restrictions

Delichon Moore 1854

Delichon is een anagram van Grieks chelidon, dit mogelijk een algemene naam voor zwaluwen, zeker een naam voor boerenzwaluw/huiszwaluw, die men waarschijnlijk niet onderscheidde - voor ‘oude Grieken’ en zwaluwen zie ook bij de gierzwaluw, apus apus.

Chelidon wordt verwant geacht aan Oudhoogduits gellan, waaruit Nederlands gillen, en is dan óók verwant met gaal in nachtegaal, waarin een Germaans *galan-, zingen, zie bij het genus luscinia. Als deze etymologie klopt, is er wel het punt dat gillen niet past. Denkt men echter aan het algemenere ‘klinken’, dan past zanger, of kwetteraar, en Griekse dichters noemden de chelidon ook kotilas: babbelaar, kwetteraar, en men schrééf vaak over dat kwetteren (Engels: to twitter), hoewel vooral negatief: ‘dat kwettert maar door’. Bij de vogels zijn de zwaluwen de twitteraars.

In 1854 zit de huiszwaluw nog als chelidon urbica in het door Boie 1822 gecreëerde genus chelidon. In een catalogus van de vogels van het East-India Company-museum, die hij samen met Thomas Horsfield schrijft, introduceert Frederic Moore delichon - voor de nepalese huiszwaluw, een vogel die het museum in 1853 via Brian Hodgson ontvangt. Moore noemt hem delichon nipalensis. Hij creëert delichon om de vogel te onderscheiden van de huiszwaluw, waarbij hij het overeenkomstige uitdrukt door bij chelidon aan te sluiten, het ándere door er een anagram van te maken. “This interesting bird”, zo schrijft hij, verschilt van de huiszwaluw “by its smaller and more robust bill, and by its short and nearly even tail, the wings also being shorter” (p.385). Later echter zet men de huiszwaluw ook in dit genus. De historie van een naam speelde hij herindelingen van soorten vaak geen rol.