Photo by Javibeje on Visualhunt.com / CC BY-NC-ND

Milvus milvus (Linnaeus 1758: Falco milvus). Eng. red kite. Ned. rode wouw.

Milvus was bij de Romeinen vrij zeker de rode wouw, zie bij het genus. Frederik II ±1246 heeft twee keer een tekening van een vogel die hij milvus noemt en gezien de kleuren kan ook dit de rode wouw zijn geweest.

Linnaeus kent de rode uit het zuiden van Zweden, milvus uit onder andere Ray 1694, die hem óók voor de rode had. Linnaeus had er per ongeluk ook de zwarte mee kunnen benoemen, beide soorten waren bekend (al is de zwarte, officieel althans, in 1783 benoemd). Via Turner 1544 kent Gesner 1555 beide, en Linnaeus las Gesner. Turner schreef Gesner: ‘de grotere van de twee, die ik alleen van Engeland ken, is roodachtig - de kleinere, die ik alleen van Duitsland ken, is zwartachtig’. Gesner heeft beide onder milvus, geeft ze geen aparte namen. Dat doet wel Belon 1555. Hij benadrukt “que le Milan noir est autre que le Royal”, dat de zwarte een andere is dan de rode (p.131), dus: milan noir tegenover milan royal, koninklijke wouw. Maar net als Frederik II gebruikt Belon milvus in het bijzonder voor de rode, mogelijk viel Linnaeus dat op. Het was de traditie.

-

Enkele andere namen voor de rode wouw (de codes zie op Home):

(U) Voor de opvallende vorkstaart Engels fork tail, Zwitserduits furkelin, Duits gabelweyhe: gaffelwouw, Westfaals twêlstêrt, twel: wat zich in tweeën splitst, Italiaans forbicione, forbici: schaar, Duits schwalbenschwanz: zwaluwstaart.

(G) Frans écoufle, uit Oudfrans escoufle, en dit uit Oudbretons *skofla: wouw, waaruit ook huidig Bretons skoul. Als betekenis oppert men grijper - kaper, dief. Er zijn oude verhalen over de ‘brutaliteit’ waarmee wouwen voedsel ‘jatten’ van kinderen en volwassenen (‘de vis uit je mand’). Ze waren bekende verschijningen in de steden en ruimden met dit gedrag ook een deel van het vuil op. Misschien ging het bij ons vooral om de róde wouw. In andere delen van de wereld overigens zie je wouwen dit nog steeds doen.

(V) E kite, N wouw, omdat de rode in onze contreien de bekendste van de twee was. De zwarte wouw kreeg een toevoeging: black kite, zwartbruine wouw.

(X) N koningswouw, bij Houttuyn 1762 koninglyke kuikendief, bij Belon 1555 milan royal, zie hogerop. Voor de verklaring is gedacht aan mooie kleuren en sierlijke vlucht, maar oude boeken geven iets anders: hij was een speeltje van koningen en prinsen. Men liet een sperwer of slechtvalk op hem losgaan en genoot van het schouwspel (Belon: “Ce Royal est ainsi appellé, pource qu’on en fait un moult plaisant vol pour le Sacre”, p.129). Men koos de rode wouw vanwege zijn mooie vlucht, wat het plezier vermeerderde. Buffon: wegvluchtend van de belager draait hij alsmaar rond en gaat de hoogte in, als om zich te verbergen in de wolken, maar de belager wint, en sleurt hem mee naar beneden, waarbij de wouw méér verslagen wordt door de angst dan door de kracht van de aanvaller.