Naumann 1820-1844. Photo credit: BioDivLibrary via Visualhunt / CC BY

Aquila pomarina Brehm 1831. Eng. lesser spotted eagle. Ned. schreeuwarend.

De schreeuwarend is ‘arend van Pommeren’, Duits Pommern rond de monding van de Oder, de huidige grensrivier van Duitsland en Polen, waar ooit de Slavische stam der Pomeranen woonde. Brehm zíet hem daar. “Er lebt in den großen pommerschen Wäldern” (p.28); hij noemt hem ook pommerscher schreiadler. Pommeren is de westelijke uitloper van het huidige verspreidingsgebied. Vóór 1900 kwam de vogel ook in westelijker delen van Duitsland voor.

Gelatiniseerd werd Pommern Pomerania, soms Pomorania, Pomeria, Pomoria. Aquila pomerana was dus beter geweest. Men heeft geopperd dat Brehm van de Poolse versie Pomorze uitging, uit po morze: aan zee, vergelijk Latijn marinus: van de zee, maar po- is dan niet goed te verklaren. Hij kan ook geïnspireerd zijn geweest door lestris pomarinus, de naam van Temminck 1815 voor de middelste jager, zie aldaar: Brehm kan hebben gedacht dat Temminck ‘Pommers’ bedoelde (wat niet zo was) en dat het een correcte latinisering was. Maar het kan ook zijn dat hij gewoon een fout maakte.

Buffon 1770-1783 was mogelijk de eerste die de schreeuwarend had, zijn petit aigle, maar de verwarring over het duo schreeuwarend en bastaardarend - zie ook die soort - is altijd zo groot geweest dat niets met zekerheid te zeggen valt. Olson 2007 vermeldt 16e eeuwse kleurtekeningen van schreeuwarend en bastaardarend, maar beide zijn niet afgebeeld zodat er alleen al daardoor weinig over te zeggen valt.

-

Enkele andere namen voor de schreeuwarend (de codes zie op Home):

(U) E lesser spotted eagle, de kleinere gevlekte. Voor waarschijnlijk de schreeuwarend (een juveniel) gaf Latham in 1781 spotted eagle, vanwege de lijn van witte vlekken over de vleugels, “giving the wings a most beautiful appearance” (p.38). Later noemde men juist de bastaardarend spotted eagle, en de schreeuwarend lesser spotted eagle. Tegenwoordig is het ‘rechtgetrokken’, wordt de bastaardarend vaak greater spotted eagle genoemd. De juveniel ervan is overigens sterker gevlekt dan die van de schreeuwarend.

(X) N schreeuwarend, zie bij de bastaardarend, aquila clanga.