Photo by Paco Gómez on Visualhunt.com / CC BY-SA

Aquila fasciata Vieillot 1822. Eng. bonelli’s eagle. Ned. havikarend.

Gebandeerd, dat betekent fasciata. Latijn fascia: band. Velen dachten als vanzelf aan de adult, Svensson 2010: “staart lichtgrijs met brede donkere eindband”, cursief gezet omdat het een opvallend kenmerk is. Maar Vieillot beschreef een juveniel en die hééft de eindband (nog) niet. De juveniel heeft smalle bruine strepen over de hele staart, “bandes transversales” (p.153), ‘die over het grijs van de staart lopen’, ‘wat geen enkele andere arend heeft’ (hij bedoelt de Aquila’s). ‘En daarom noem ik hem aquila fasciataaigle à queue barrée': arend met gestreepte staart.

Arnott 2007 schrijft dat de Grieken de havikarend mogelijk al hadden, onder aisalon, een naam bij Aristoteles. Maar Gesner 1555 ziet er het smelleken in, waardoor later falco aesalon ontstaat, voor het smelleken lange tijd de officiële naam.

Zoals bij enkele andere soorten is ook bij de havikarend een en ander te doen geweest over de eerste naamgever (Temminck 1824, falco bonelli?) en over het jaar van publicatie of voordracht (Aimassi: “The original description of Bonelli’s Eagle”, in ‘Zoological Bibliography’, 2015 - hij komt op 1823).

-

Enkele andere namen voor de havikarend (de codes zie op Home):

(G) Turks tavşancıl, waarin tavşan, de haas. Spaans águila liebrera, waarin de Spaanse haas: liebre, vergelijk Frans lièvre. Spaans águila perdicera, waarin perdiz: patrijs, Latijn perdix. Het zijn geliefde prooien van ze, maar er kan deels ook gelden wat bij aquila pennata staat, onder Spaans águila conejera.

(G) Huidig Grieks eutolmáetos: moedige arend (eu: goed, tolma: moed, aetos: arend - eutolmos bij de oude Grieken: moedig, onverschrokken - spreek uit: eftolmos). In een vertaling van ‘Brehms Tierleben’ is de havikarend “een buitengewoon behendige, moedige, vermetele, ja zelfs drieste, brutale Vogel”.

(G) N havikarend, vertaling van Duits habichtsadler, dit niet alleen de havikarend, maar als Habichtsadler ook de naam voor het genus Hieraaetus, misschien vertaling daarvan: in hiera-aetus zitten Grieks hierax, vaak met havik vertaald (zie ook bij het genus accipiter), en Grieks aetos: arend. Voor het genus zelf zie bij aquila pennata. Kaup gaf alleen een kenmerk van de bouw (‘het korte loopbeen’, van de dwergarend), later zie je in boeken dat van alles wordt ingevuld om de naam begrijpelijk te maken. Vooral benadrukt wordt de havikachtige manier van jagen, zie ook bij eutolmáetos hierboven.

(X) E bonelli’s eagle, naar falco bonelli van Temminck 1824. Vieillot wist van een exemplaar dat Bonelli uit Sardinië ontvangen had. Voor Bonelli zie bij de Literatuur, en bij enkele soorten.