Photo credit: Hoppy1951 via Visualhunt / CC BY-NC-ND

Phalaropus fulicarius (Linnaeus 1758: Tringa fulicaria). Eng. grey phalarope. Ned. rosse franjepoot.

Net als in phalaropus zit in fulicarius de meerkoet, in phalaropus de Griekse, in fulicarius de Romeinse, zie bij het genus. Het uit fulica en -arius samengestelde fulicarius betekent: betrekking hebbend op de meerkoet, iets hebbend van de meerkoet, meerkoetachtig. De vogel heeft er de gelobde tenen van.

Waarschijnlijk bedacht Linnaeus fulicarius zelf, naar het ‘coot-footed’ van Edwards waarnaar Brisson twee jaar later phalaropus bedenkt, zie het genus.

Bijzonder aan de huidige wetenschappelijke namen voor de twee franjepoten is dat er vier keer hetzelfde zit, dát wat ze van de meerkoet hebben. Bijzonder is ook dat ‘gelobde meerkoetvoet’ (de grauwe franjepoot, phalaropus lobatus) en ‘meerkoetachtige meerkoetvoet’ (de rosse franjepoot) geen erg elegante namen zijn, terwijl de vogels zelf dat zo overduidelijk wel zijn. Gelukkig hebben de Finnen vesipääsky voor beide soorten: waterzwaluw.

-

Enkele andere namen voor de rosse franjepoot (de codes zie op Home):

(U) Inupiat auksruak, een naam in het noorden van Alaska, letterlijk: ‘als bloed’, dus voor het steenrode, misschien vooral het vrouwtje, feller gekleurd dan het mannetje (de foto boven is een mannetje). De rosse franjepoot broedt op noordelijke toendra, in Europa alleen op IJsland: het broedkleed is op onze hoogten zelden te zien en naturalisten in de tijd van Linnaeus kennen het rode alleen van Edwards 1750 (zie ook bij phalaropus): zijn red coot-footed tringa, met in de tekst “dull Red, or Brick-Colour”, matrood, steenrood (p.142). Op de tekening is het nóg fletser, waarschijnlijk doordat het exemplaar lang onderweg was geweest, vanaf de Hudsonbaai: het bloed was verbleekt. Door red coot-footed tringa geeft Brisson 1760 phalaropus rufescens, bij Houttuyn 1763 “rosagtige Phalaropus” (p.246), en zo geeft Schlegel 1852 rosse franjepoot.

(U) E grey phalarope, Pennant 1776, naar grey coot-footed tringa Edwards 1760, winterkleed. Het werd in Engeland traditie de rosse zo te noemen, en de grauwe red-necked (phalarope), zomerkleed. Verwarrend is het wel: in Noord-Amerika heet de rosse red phalarope, naar het zomerkleed, en in Nederland lijkt grauwe franjepoot teveel op grey phalarope .. Men heeft vaak geworsteld met de twee soorten, en met zomerkleed en winterkleed, en met mannetje en vrouwtje ..

(V) Amerikaans sea snipe, ook een naam voor de grauwe franjepoot, maar de rosse is de meest maritieme: trekt over zee, overwintert in planktonrijke delen van tropische en subtropische oceanen. Canadees gale bird: stormvogel, naam op Newfoundland voor als ze bij een zware storm (gale) naar land gedreven worden, ook een naam voor de grauwe franjepoot, maar deze ziet men ook trékken over land.