Archibald Thorburn. Photo credit: BioDivLibrary via Visual hunt / CC BY-NC-SA

Chlidonias niger (Linnaeus 1758: Sterna nigra). Eng. black tern. Ned. zwarte stern.

In het zwart-grijze zomerkleed vond men de zwarte stern altijd opmerkelijk anders dan andere sterns, en meeuwen - de witvleugelstern kende men in het grootste deel van Europa nog niet.

Gesner 1555 is de eerste die hem heeft, met een duidelijke tekening, en hij noemt hem larus niger: zwarte meeuw. Als oudere naam heeft hij ein schwartzen mew, waaraan hij larus niger waarschijnlijk ontleende. Latijn niger: zwart.

Linnaeus baseert zich niet op Gesner. Iedereen kon natuurlijk op ‘zwarte stern’ uitkomen, overal heet hij zo. Al is hij niet alleen zwart.

-

Enkele andere namen voor de zwarte stern (de codes zie op Home):

(U) Vlaams brandvogel, Gesner 1555, een naam “circa Gandauum”, Gandavum: Gent - “a colore nimirum”, ‘ongetwijfeld vanwege de kleur’, gebrande vogel dus (p.566). Het naamtype brand(vogel) is in de loop van de tijd voor diverse min of meer zwarte vogels gebruikt.

(U) Engels scare-crow, toen de zwarte stern nog een vogel van Engeland was, de naam in Ray 1678, huidig scarecrow: vogelverschrikker. Frans épouventail, huidig épouvantail: vogelverschrikker, teruggaand op Latijn ex en pavere: bang zijn. Zwart joeg schrik aan.

(U) Sterna naevia, gevlekte stern, Frans hirondelle-de-mer tachetée: gevlekte zeezwaluw, namen in Brisson 1760. Wat hij beschrijft is een juveniel, die op de tekening hierboven. Brisson ziet er een soort in .. Hij citeert hier ook namen die de nodige verwarring hebben gegeven, onder andere rallus lariformis van Linnaeus 1758 en cloven-footed gull van Albin 1734.

(G) Brabants kiek, wat een naam kan zijn voor het kik-kik, de alarmroep. Brabants meerpik, pik misschien voor het oppikken van insecten van het wateroppervlak, of in de lucht, als een zwaluw - maar rond De Peel is er ook meertik, tik misschien voor het kik-kik, en pik kan daar ook voor staan.

(V) Nederlands venkraai, voor waar ze zitten, kraai voor het ‘zwarte’, vergeleken bij de ‘witte’ sterns.

(V) Canadees marsh tern, een naam in Manitoba, vergelijk Nederlands moerasstern, ook moeraszwaluw en moeraszeezwaluw, hoewel die namen vooral in het meervoud zijn gebruikt, voor de drie sterns in het genus Chlidonias - tegenover zeezwaluw voor de ‘eigenlijke’ sterns, die in het genus Sterna - voor ‘zeezwaluw’ zie ook bij sterna hirundo.