Photo credit: Mick Sway via VisualHunt.com / CC BY-ND

Acrocephalus scirpaceus (Hermann 1804: Turdus scirpaceus). Eng. reed warbler. Ned. kleine karekiet.

Scirpaceus is een mogelijk door Hermann zelf bedacht Modern Latijn scirpaceus: ‘bij de bies horend’. Latijn scirpus: bies. Zich baserend op Latijn scirpare: vlechten, met bies, denkt Cabard 1995 aan het aan rietstengels opgehangen, kunstig gevlochten nest, maar dat hebben vele rietzangers, bovendien verwacht je dan turdus scirpator, vrij vertaald vlechtlijster. Met turdus scirpaceus, bieslijster, bedoel je dat de vogel in biezen voorkomt, of ze eet, of wat dan ook, vergelijk voor de gróte karekiet turdus arundinaceus: rietlijster, waarop bieslijster waarschijnlijk ook wel voortborduurt.

Bies is wel een probleem. Biezen zijn moerasplanten en sommige daarvan vormen net als riet inderdaad een kraag, maar de kleine karekiet is (vooral) een vogel van het riet, komt in biezen niet voor, hooguit in riet waartussen toevallig ook wat biezen staan.

Hermann baseert zich op de effarvatte van Buffon 1770-1783, die de vogel als eerste of als een van de eersten heeft. Het is een van de vijf riet- en krekelzangers die hij kent - Gesner 1555 en Belon 1555 kenden er elk nog maar één, Gesner mogelijk de sprinkhaanzanger, zie bij locustella naevia, Belon waarschijnlijk de grote karekiet. Misschien zit de oplossing in de naam bij Belon: rousserole, als rousserolle nu de algemene Franse naam voor de meeste rietzangers. Frans dialect was roucherolle, de eigenlijke naam, teruggaand op Germaans *rusk-: bies, vergelijk Nederlands rus: bies. Buffon 1796-1799 legt uit: roucherolle “parce qu’elle se tient parmi les rouches [de biezen], c’est à dire, parmi les joncs” (III-146). Met jonc bedoelde men ook wel riet, maar vooral bies, en zo kan Buffon ‘les rouches’ en ‘les joncs’ aan elkaar gelijk stellen.

Misschien is de simpele oplossing dat men riet en bies door elkaar haalde, of als gelijk aan elkaar zag, of op z’n minst die wóórden. In Nederland bijvoorbeeld sprak men van ‘rieten stoelen’, terwijl ze veelal van biezen waren gemaakt. En rousserole was dan weliswaar ‘biesvogel’, maar men bedoelde ‘rietvogel’. Zoals ook Hermann met scirpaceus.