Photo credit: fveronesi1 via VisualHunt / CC BY-SA

Regulus ignicapillus (Temminck 1820: Sylvia ignicapilla). Eng. firecrest. Ned. vuurgoudhaantje.

Regulus ignicapillus betekent: goudhaantje met een vuurkleurige kruin. Latijn ignis: vuur, capillus: haar, hoofdhaar. Voor de vorm vergelijk sylvia atricapilla voor de zwartkop.

Goudhaantjes vallen op door de fraai gekleurde kruinstreep. Bij de vrouwtjes van beide soorten is die vooral geel. Bij de mannetjes oranje of oranjegeel. Bij het vuurgoudhaantje echter heeft het mannetje meestal méér oranje, en het is feller dan bij het goudhaantje - zoals de héle vogel sprekender gekleurd is.

Bij het goudhaantjesmannetje noemt Temminck de kruinveren ‘oranjegeel’, bij het vuurgoudhaantjesmannetje ‘zeer vuurkleurig’. Hij ontleent ignicapilla aan Brehm, die de vogel eerder beschreef. Temminck 1820: “M. Brehm, Saxon, a le premier donné des notices sur cette espèce inédite, à laquelle il donne le nom de S. ignicapilla” (I-232). Nog eerder zit het bij Buffon 1770-1783: zijn roitelet, het koninkje, heeft een witte wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep, wat de opvallende verschillen met het goudhaantje zijn, en op de tekening is de kruin ‘zeer vuurkleurig’. Voor vuurrood kan Brehm trouwens geïnspireerd zijn door Gesner 1555, al ging het daar eerder om het goudhaantje: “aviculae colore subviridi, verticis colore partim luteo, partim flammeo”, ‘het zijn groenachtige vogeltjes, met de kruin deels geel, deels vuurrood’ (p.696).

Aristoteles had het bij zijn turannos - zie het goudhaantje, regulus regulus - over ‘phoinikoun lophon’, een rode kuif. Gezien wat Handrinos 1997 geeft over het voorkomen in Griekenland van de vroeger zelden onderscheiden goudhaantjes, was Aristoteles mogelijk de eerste die het vuurgoudhaantje had. En anders misschien Aristophanes, ietsje eerder: in zijn stuk ‘De Vogels’ zit in het koor een keblepuris, meestal met vuurkop vertaald. Arnott 2007: door zijn ‘engaging habits’, onder andere met het kruintje een ware ‘fire-flash’ gevend, was dit mogelijk het vuurgoudhaantje.