Photo credit: Mickaël Dia via Visual hunt / CC BY-ND

Certhia brachydactyla Brehm 1820. Eng. short-toed treecreeper. Ned. boomkruiper.

Boomkruiper en taigaboomkruiper zijn aan kleed en bouw erg moeilijk te onderscheiden en een verschil gaat dan over kleine dingen. Piepkleine. Hier de achterteen: de nagel daaraan is bij de boomkruiper ietsje korter. Grieks brachus: kort, daktulos: vinger, hier teen (‘vinger van de voet’). Door de naam van Brehm kwam ook de Engelse, in Nederland is korttenige boomkruiper gebruikt. Ook klein: kortsnavelboomkruiper voor de op onze hoogten voorkomende ondersoort van de taigaboomkruiper.

Brehm zag altijd kleine verschillen. En vrij snel, zie bij luscinia megarhynchos. En er is schamper over gedaan. Maar hier had hij gelijk. In een nawoord bij de heruitgave in 1986 van de Ornis, het door Brehm uitgegeven allereerste ornithologische tijdschrift, staat over certhia brachydactyla: “Zweifellos Brehms bedeutendste Entdeckung, die Jahrzente lang die Gemüter der Ornithologen bewegte. Obwohl Brehm bereits bei seiner ersten Beschreibung klar und deutlich die Unterschiede der beiden Baumläuferarten herausstellte, traf er nur auf Ablehnung [afwijzing]”. Brehm schrijft zelf, waar hij de vogel introduceert - “Der kurzzehige Baumläufer”: ik hoop dat door mijn uitvoerige beschrijving “auch der Ungläubigste überzeugt werden wird, er mache eine eigene Art aus” (p.570). Sommige ornithologen probeerden zelfs van de nieuwe soort af te komen. Het duurde tot begin 20e eeuw voordat hij definitief werd geaccepteerd.

Gesner 1555 baseerde zich op Turner 1544, zie bij certhia, en had zo de taigaboomkruiper. Belon 1555 en Aldrovandi 1599 hadden, gezien het voorkomen in Europa, of boomkruiper of taigaboomkruiper kunnen hebben: de ‘normale’ achterteen op hun tekeningen wijst meer op de boomkruiper. Bij Buffon 1770-1783 lijkt de grimpereau ook meer de boomkruiper - Frans grimper: klimmen. Een wéten van twee soorten was er misschien bij Frisch (1666-1743). Zijn certhius minor lijkt iets meer de boomkruiper, zijn certhius major iets meer de taigaboomkruiper. Hij had ook twee tekeningen, op plaat 39. Mogelijk inspiréérde dit duo zijn landgenoot Brehm.