Brandganzen. Photo credit: Ján Svetlík via VisualHunt / CC BY-NC-ND

Branta Scopoli 1769

Branta is een naam bij Turner 1544. Waarschijnlijk latiniseerde hij er Engels brant mee, hoewel die naam later pas opgetekend is. Verder is er uit 1597 brant goose, wat brent goose werd, nu de Engelse naam van de rotgans, branta bernicla – maar Nederlands brandgans zit bij de andere van het duo, de brandgans, branta leucopsis. De naam betékent: de verbrande, ‘zwart verbrand’, wat bij de kleuren van beide past.

Turner heeft het over “branta et bernicla”, één soort: kleiner dan de grauwe gans, zwarte borst, verder grijs, roept luid, wordt in Engeland bij moerassen gezien, fourageert op velden. Meestal schrijft men dat rotgans én brandgans waren bedoeld, het voorkomen echter suggereert iets meer de brandgans, zoals ook ‘zwarte borst, verder grijs’. Evengoed: met de oorspronkelijke naam kan heel goed ook de rotgans zijn bedoeld, omdat de twee op elkaar lijken (voor het uit elkaar halen van de twee zie bij de brandgans).

Lockwood 1984 denkt dat branta, in plaats van een latinisering van brant te zijn, teruggaat op Oudnoords brandgâs: verbrande gans. Tegenwoordig is brandgås een Noorse en Zweedse naam voor de bergeend. En ook Clusius 1605 had de naam voor de bergeend - als brandgaas, de oudere schrijfwijze. Ook de bergeend heeft een donkere kop en hals. Onder de eenden en ganzen die men toen kende, waren er drie met een zwarte/donkere hals: rotgans, brandgans, bergeend.